INVLOED VAN AANVULLINGSPEILE OP DIE ONTWIKKELING VAN VLEISBEESVERSE

Voldoende voeding is noodsaaklik vir die groei- en reproduksiesukses van verse in hul eerste en opvolgende siklus as koeie, ongeag of hulle op 12-14 maande of op twee jaar gedek word. Indien byvoeding gegee word moet dit reflekteer in hierdie produktiwiteit.

Die eienskappe is massatoename en beter reproduksie maar die belegging moet ten minste die koste van supplementering kan verhaal. Die verskil in ouderdom waarby die verse gedek kan word hang af van die gebied, bestuurstelsel, veldkwaliteit en –beskikbaarheid, en aanpasbaarheid van die rasse by die bepaalde omgewingstoestande. Die meeste faktore geassosieerd met reproduksiesukses is gekoppel aan bestuur, eerder as genetika. In die studie wat hieronder aangehaal word was die doelstelling om, in terme van gewigstoename en kondisietelling, die mees ekonomiese aanvullingsprogram vir vervangingsverse tot by dek te bepaal.

Die studie is uitgevoer in die Zastrondistrik, suid-oos Vrystaat, oor ‘n drie jaarperiode. Die veld is ‘n tipiese Cymbopogon – Themeda oorgangsfase met ‘n weidingskapasiteit van 5 tot 7 ha/GVE en die veldtoestand was meesal goed, maar met ‘n bietjie variasie as gevolg van reënval. ‘n Totaal van 120 Drakensbergerverse met ouderdom 6-7 maande is ewekansig in drie byvoedingsgroepe ingedeel. ‘n Driefase byvoedingsprogram is gebruik oor drie seisoene, naamlik somer (natseisoen) (min of meer van middel Desember tot Maart), winter (vroeë droëseisoen) (April tot Julie), en laat winter (laat droë seisoen) (Augustus tot omtrent middel Desember). Die supplementeringsprogramme was tipies wat voedingkundiges in die distrik aanbeveel. Die veranderlikes wat gemeet is was inname, supplementkoste, gemiddelde liggaamsgewig, massatoename/verlies en gemiddelde kondisietelling.

In die somer het Behandeling 1 ‘n supplement gekry bestaande uit mieliemeel, katoensaadoliekoek, ureum en Kimtrafos P12 as hoofbestanddele en het dus energie, verbyvloeiproteïen en minerale gekry. Behandeling 2 het Voermol Superfos® gekry wat basies ‘n proteïensupplement (ureum <4.7%) plus minerale is. Behandeling 3 het ‘n supplement gekry wat slegs Kimtrafos P12 bevat het en wat uit fosfaat en ander minerale bestaan. Sout is by al die supplemente gevoeg om inname te beheer. Die wintersupplemente was dieselfde vir al die behandelings en het mieliemeel, ureum en Kimtrafos P12 as hoofbronne bevat, plus sout om inname te beheer. Vir die laat winter, het Behandeling 1 ‘n supplement gekry wat mieliemeel, ‘n hoë persentasie katoensaadoliekoek, ureum en Kimtrafos P12 bevat het (dus vergelykenderwys ‘n hoë hoeveelheid verbyvloeiproteïen). Behandeling 2 het ‘n supplement gekry wat mieliemeel, min katoensaadoliekoek, ureum en Kimtrafos P12 bevat het, terwyl die supplement van Behandeling 3 geen katoensaadoliekoek bevat het nie maar andersins dieselfde bestanddele. Die ruproteïenekwivalent het gevarieer van laag in Behandeling 1 (47% NPN) tot hoog in Behandeling 3 (96% NPN).

Die koste van supplementering per periode (R/vers/periode) in die somer, winter en laat winter was onderskeidelik vir Behandeling 1: R114, R65 en R286; Behandeling 2: R47, R65 en R116, en Behandeling 3: R21, R65 en R59. Die totale gewigstoename in Jaar1 van 1 Augustus tot 31 Julie was vir Behandeling 1: 125 ± 10kg, Behandeling 2: 130 ± 13kg en vir Behandeling 3: 120 ± 12kg. Die verskille was nie betekenisvol nie. In Jaar 2 was die totale gewigstoename oor dieselfde periode vir Behandeling 1: 129 ± 20kg, Behandeling 2: 136 ± 20kg en Behandeling 3: 119 ± 14kg. Behandeling 2 het betekenisvol van Behandeling 3 verskil. In Jaar 3 oor dieselfde periode was die verskille Behandeling 1: 142 ± 18kg, Behandeling 2: 120 ± 16kg en Behandeling 3: 115 ± 12kg, met Behandeling 1 wat betekenisvol van Behandelings 2 en 3 verskil het. In geen een van die jare het kondisietelling tussen behandelings verskil nie.

Die resultate het getoon dat die voer van vervangingsverse om bepaalde teikengewigte te bereik koste verhoog sonder dat die doelstellings vir produktiwiteit bereik word. Dit blyk dat as die veld in die suid-oostelike Vrystaat bestuur word om goeie veldtoestand te handhaaf, die hoogste ekonomiese rendement verkry word as die vervangingsverse ‘n supplement in die nat seisoen kry wat slegs minerale (60g P/kg) bevat en ‘n proteïen- en minerale supplement, waar 96% van die proteïen NPN is, in die droë seisoen. Dit is nietemin belangrik dat daar voldoende grasvoorraad gelaat word gedurende die herstelperiode van die veld. Ook moet hierdie resultate nie geëkstrapoleer word na ander rasse, veldtoestande en biome nie.

Verwysing:

L.A. Foster, P.J. Fourie & F.W.C. Neser, 2020. Effect of different levels of supplementation after weaning on beef heifer development. S. Afri. J. of Anim Sci, 50, 129-137.